Bezoek aan congres van AMAN in Indonesië

Leo van der Vlist bezocht 2012 april namens het NCIV het Vierde Congres van AMAN (Aliansi  Masayarakat Adat Nusuntara ), de nationale alliantie van inheemse volken in Indonesië. AMAN werd in 1999 opgericht en vertegenwoordigt nu ongeveer 1600 inheemse gemeenschappen verspreid over heel Indonesië. Op het congres werd de koers voor de komende vijf jaar uitgezet en werd de huidige Secretaris-Generaal, Abdon Nabadan, met groot enthousiasme herkozen. 

AMAN is een belangrijke partner van het NCIV. Het NCIV werkt in twee projecten samen met AMAN, beiden gericht op de palmolie sector. Nederland importeert veel palmolie uit Indonesië en er zijn in deze sector veel conflicten met inheemse volken. Het ene project richt zich op het in samenwerking met AMAN uitwerken van richtlijnen voor bedrijven voor het toepassen van sociale duurzaamheidscriteria bij het produceren van palmolie voor energiedoeleinden. Daarnaast worden inheemse leiders in West- en Centraal Kalimantan getraind hoe ze effectief kunnen opkomen voor hun rechten als die bedreigd worden door de productie van palmolie. Het andere project richt zich op het oplossen van conflicten tussen inheemse volken en palm olie bedrijven op Borneo (Kalimantan). Bij dat laatste project werkt het NCIV ook samen met  JOAS (Jaringan Orang Asal Semalaysia), de nationale alliantie van inheemse volken in Maleisië.

Samresizer-nl1727a0d45492ead

Maar liefst 90% van de 1600 leden van AMAN  waren aanwezig op het congres dat om de vijf jaar wordt gehouden. Een enorme logistieke operatie. Het congres werd gehost door de Bupati (het districtshoofd) van Tobelo, in Noord Halmahera, een eiland in het Noordelijke deel van de Molukken, zelf ook lid van AMAN. Alle deelnemers waren in Tobelo ondergebracht en door heel Tobelo wapperde de vlag van AMAN. Men was er duidelijk trots op dit te mogen organiseren.

Het motto van het congres was de eenheid te versterken om te bouwen aan soevereiniteit, welzijn en waardigheid van inheemse volken in Indonesië. Voor de openingsceremonie was midden op een groot plein in Tobelo een fontein gebouwd waar alle deelnemers water indeden dat ze uit hun gemeenschappen hadden meegenomen. Het water, bron van het leven, symboliseerde zo de onderlinge verbondenheid. Helaas arriveerde ik te laat (na een reis van bijna 48 uur!) om dat bij te kunnen wonen.

De eerste twee dagen werden verspreid over Tobelo 24 verschillende workshops georganiseerd. Met het oog op de projecten heb ik er twee bijgewoond die gingen over recht op land en over grote plantages. De aanbevelingen van de workshops werden de dagen daarna besproken in een plenaire zitting. Helaas kon ik daar niet meer bij aanwezig zijn vanwege de verplichtingen in Bogor op Java voor een project voor de Forest Stewardship Council. Gelet op de opkomst, de sfeer, de betrokkenheid en de uitkomst is mijn conclusie echter dat AMAN erin geslaagd is de onderlinge eenheid te versterken en een krachtig programma op te stellen waarmee ze zich de komende vijf jaar kunnen inzetten voor de verbetering van de positie van inheemse volken in Indonesië. 

Leo van der Vlist